Okyanusta bir kuş gibi


Fosil yakıt kullanan kargo gemilerine alternatif sunan Oceanbird, kanat şeklindeki arması ve özel tasarım gövdesi ile yola çıkmaya hazırlanıyor.

Fosil yakıt kullanan kargo gemilerine alternatif sunan Oceanbird, kanat şeklindeki arması ve özel tasarım gövdesi ile yola çıkmaya hazırlanıyor. Üstelik yeni inşanın yanı sıra eski gemilere de uygulanabilecek çözümlerle geliyor. Firmanın Yönetim Müdürü Niclas Dahl, 2026’da ilk gemilerinin suya ineceğini belirtiyor. 

Yazı: Ayşegül Bakış  Görseller: OceanbIrd

 

 

 

Yıllık 940 milyon ton karbondioksit açığa çıkaran denizcilik sektörü, küresel sera gazı emisyonunun  %3’ünden sorumlu. Günümüzde gemilerin daha çevreci hale gelmesi sektörün rotasını belirliyor. Lojistik firması Wallenius ve gemiler için donanım üreten Alfa Naval’ın ortak projesi olan Oceanbird de bu nedenle gemileri kanatlandırmak için çalışıyor. 

 

Kuş uçuşu

İlk Oceanbird gemisi 200 metre boyunda, 40 metre eninde, yaklaşık 7.000 otomobil taşıyabilecek kapasitede olacak. 10 knot ortalama hız ile sekiz günde Atlantik geçişini tamamlaması hedefleniyor. Kanatlarla birlikte yüksekliği 100 metreyi aşıyor ve dünyadaki en büyük ‘yelkenli’ olacağı belirtiliyor. Belki alıştığımız ‘yelkenli’ görüntüsünden çok uzak ama denizcilik sektörünün bir zamanlar olduğu gibi rüzgarla yeniden rotasını belirlemesi açısından bir bakıma nostaljik bile sayılabilir. 

Nasıl çalışıyor?

Oceanbird’ün devasa kanat şeklindeki arması, rüzgâr enerjisini kullanmak için uçaklar gibi aerodinamikten faydalanıyor. Kanatlar, flap’lerin de yardımıyla aerodinamik güçleri en verimli şekilde kullanıyor, 90 derece hareket edebiliyor. Hava sertleştiğinde ve kanat  alanlarının küçültülmesi gerektiğinde, kanadın belli bir bölümü diğerinin içine saklanıyor. Bir limana girerken ya da köprü altından geçilecekse tüm kanat sistemi katlanabiliyor. Arma ve gövde, daha çok rüzgârı toplamak için tek bir vücut gibi hareket ediyor. 

2023’te kanat yelken prototiplerini test edeceğini ifade eden Oceanbird, bu sistemi var olan bir gemiye uygulamanın yollarını da araştırıyor. Projeye göre istenirse geminin ana tahrik sistemi rüzgâr gücünden faydalanabilecek ya da ikinci bir sistem olarak kullanılabilecek.

Gelişmiş simülasyonlar ve tanklarda yapılan model testleri rüzgâr gücünü kullanarak yakıt tasarrufunun mümkün olduğunu ispatlıyor. Her bir kanadın sağladığı karbon tasarrufu ise inanılmaz: yılda 480.000 litre! Bu hesaplama Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından iletilen rüzgâr tahmini ve ticaret rotaları dikkate alınarak yapılmış. Ancak firmanın iddiası bunun daha da yüksek olacağı yönünde. 

İlk geminin otomobil taşımak için tasarlanmasının ardında otomotiv sektörün sıfır karbon ayak izine ulaşma kararlılığı yatıyor. Otomotiv sektöründe sadece otomobillerin fosil yakıt kullanmaması yeterli olmuyor, tedarik zincirinde de doğayı kirletmeyen çözümler talep ediliyor. Otomotiv sektörüyle paralel gelişmeler gösteren denizcilik sektörü de bu talebe cevap veriyor. 

 

Sessiz gelecek

Yenilenebilir enerji kullanımının en çekici yanlarından biri de sessizlik. Jeneratör ve motordan kaynaklanan ses kirliliği, deniz memelerinin navigasyon becerilerini, üreme ve besin bulmalarını olumsuz yönde etkiliyor. Rüzgâr enerjisini kullanan Oceanbird, bu bakımdan da okyanusların huzurunu bozmuyor. 

2026’da suya inecek okyanus kuşunun yeşil rotasını bir de Niclas Dahl’dan dinleyelim...

 

Yelkenin Oceanbird projesinde büyük etkisi var. America’s Cup’ta kullanılan kanat yelkenler de bu fikri ortaya çıkarırken ilham kaynaklarından biri miydi?

Denizcilik sektörü için emisyonları azaltacak çözümler bulmak Wallenius için öncelikli konulardan biri ve bunun üzerinde yıllardır araştırma yapıyorlar. Şu anda karbon emisyonunu azaltmak için  rüzgâr enerjisinden faydalanabileceğimiz teknolojiye sahibiz; Oceanbird’ün asıl ilhamı da buradan geliyor. Rüzgâr enerjisini tahrik sisteminde kullanmak hem çevre için hem de ekonomi için harika bir seçenek. 

Oceanbird sistemini var olan gemilere nasıl uygulayacağınızı anlatır mısınız?

Çevre adına büyük bir değişim yaratabilmek için sadece yeni inşaları değil eski gemileri de kapsayan bir çözüm bulmalıydık. Eski gemilerde sistem, rüzgâr enerjisi ile var olan tahrik sisteminin verimliliğini artırmak şeklinde uygulanacak. Geminin boyutlarına ve dengesine göre kaç kanat yelken takılacağına karar verilecek. 

 

İlk geminin 2026’da suda olması hedefleniyor. Şu ana kadar proje nasıl ilerliyor?

Proje planlandığı şekilde ilerliyor. Bir sonraki dönüm noktası, 2023’te sistemin karada uygulanması. 2024’te de sistemi var olan bir gemiye uyarlayacağız. 2026’da planlandığı gibi kanat yelkenli gemimiz olacak. 

 

Oceanbird’de kullanacağınız tahrik sisteminde ne tip motor yer alacak?

Kanat yelkenlerin dışında tabii ki hibrit çözümümüz de olacak. Ancak şu andaki odak noktamız rüzgâr gücünden olabildiğince fazla faydalanmak. 

 

Gemilerin ‘çevreci’ hale gelmesi için çok fazla etken var. Üretim, kullanılan malzemeler, tedarik, bakım vs. Sizin bu konulara yaklaşımınız nedir?

Tamamen katılıyorum. Bizim için önemli olan bütünleşik bir yaklaşım sunabilmek. Bu nedenle boyutu küçültüp performansı artırdığımız bir tasarım yaptık. Ayak izimizi azaltmak için daha az malzeme kullanmak ve ulaşımın etkisini azaltabilmek çok önemli. 

IMO, 2030 yılına kadar uluslararası gemi taşımacılığının karbon ayak izini %40 oranında azaltma hedefi belirledi. Bu hedefi tutturabilmek için birçok proje ve fikir ortaya atılıyor. Oceanbird’ü benzer projelerden ayıran nedir?

Bu nihai hedef elbette çok önemli. Bununla birlikte ben sihirli bir değnek gibi her sorunu çözebilecek bir cevap olacağını düşünmüyorum. Bizim çözümümüz genel konunun önemli bir parçası ama farklı gemi tiplerinin ve rotaların farklı ihtiyaçları var.  

 

Bill Gates Oceanbird projesi ile ilgili bir tweet attı. Onun gibi iş insanları ve firmaların desteklerini alıyor musunuz?

Oceanbird’e yoğun bir ilgi var. Bu Wallenius ve Alfa Laval firmalarının projesi. Müşterilere karar verirken güçlü markalarla ilerlediklerini bilmeleri güven veriyor. Gördüğümüz ilgi sadece daha fazla sipariş almamızı değil aynı zamanda projeyi gerçekleştirecek en iyi ekibi bir araya getirebilmemizi de sağlıyor.  

www.theoceanbird.com