Popüler Konular : Okyanusların onurlu ... | Koyuma da ağacıma da... | Marmaris'te hafta kö... | Kasım navigasyon... | ‘Büyük şehir’ felake... | Okyanusların onurlu ... |
Marmara Denizi'ni poyraz nasıl etkiler?-Şubat'11
Gökhan Abur
16.06.2015
A | a


Poyrazın Marmara'daki yolculuğu
 
Marmara’nın fırtına boyutlarına çıkabilen iki önemli rüzgârı poyraz ve lodostur. Denizden karaya doğru esen lodosun oluşturduğu dalgaların derin sudan sığ sulara yaklaştıkça yüksekliğinin artması, boyunun kısalması ve kırılması sonucu kıyı kesimlerinde oldukça etkilidir. Oysa poyraz, Marmara’ya çoğunlukla kara üzerinden gelir; o nedenle yön ve hızında önemli değişiklikler görülür.
 
Marmara Denizi’nin en önemli özelliği rüzgârın aynı yön ve hızda estiği feç sahasının olmamasıdır. Boğaz, körfez ve adaların dağılımı feç sahalarının oluşumu engeller.

Dünyanın dönmesi sonucu oluşan Coriolis kuvveti rüzgârı kuzey yarıkürede sağa doğru saptırır, denizde sürtünme sıfıra yakın olduğu için bu sapma kara üzerinden gelen rüzgârda
 
1-3 deniz mili içinde sağa doğru 10-15 Kara üzerinde ise sürtünme etkisi ile bu sapma 30-35 derece olarak gerçekleşir. Ayrıca kara üzerinden gelen rüzgârın kıyı yükseltisine bağlı olarak rüzgâr üstü ve altı sağalarını oluşturacağı da unutulmamalıdır.
 
 
Bu bilgileri de göz önüne alarak poyrazın Marmara içindeki yolculuğuna bakabiliriz.
1. İstanbul Boğazı’nı takip ederek ilerleyen poyraz, Mudanya ve Bandırma’yı etkisi altına alır. Kapıdağ Yarımadası üzerinden geçerken 35 derece sağa saparak ENE doğru döner, Avşa ve Ekincik Adası’na doğru ilerlerken Kapıdağ Yarımadası’nı terk edip tekrar denize döndüğünde, denizin özelliğinden dolayı yine 15 derece sağa saparak ESE yönlü olarak adaları etkilemeye başlar.
2. Şile-Pendik üzerinden gelecek poyraz, körfez dışında yine 10-15 derece saparak NNE yönlü olarak yoluna devam edecek. İmralı Adası civarında türbülans yapacak rüzgâr, Bandırma’ya doğru ilerliyecektir.
3. Silivri üzerinden girecek poyraz, denize ulaştığı zaman yine NNE yönlü olarak yoluna devam edecek, Marmara Adası çevresinde türbülans yapacak rüzgârın bir bölümü adanın üzerinden geçerek hem hızı artıracak hem de tekrar NE dönerek Çanakkale Boğazı’na doğru ilerliyecektir.
4. Saroz Körfezi’ne doğru ilerleyen poyraz, körfeze indiği zaman yine NNE dönerek sertleşir ve Bozcaada’ya doğru ilerler. Saroz Körfezi’nde soğuk ve sert esen poyrazı bölge denizcileri bora olarak isimlendirir. Ama gerçek bora Adriyatik’in kuzeyinde 9-10 kuvvette esen ve deniz yapan çok soğuk bir yerel rüzgârdır.
 
Poyrazın genel özellikleri
NE yönlü soğuk ve kuru esen rüzgâra bizim verdiğimiz isim poyrazdır. Kış aylarında Doğu Karadeniz ve özellikle Kafkaslar üzerinde bulunan Sibirya kökenli soğuk çekirdekli olarak isimlendirdiğimiz, soğuk ve karasal polar hava kütlesinin oluşturduğu yüksek basınç ile Batı Karadeniz, Marmara ve Kuzey Ege’de bulunan alçak basınç arasındaki hava hareketi sonucu oluşur.
 
Bizim poyraz olarak isimlendirdiğimiz bu NE yönlü rüzgâra Ruslar, Novoroski de Tygon adını verirler. İskenderun Körfezi’nde şubat-mart aylarında yine N-NE yönlü esen rüzgâr da Yarıkkaya olarak isimlendirilir.
 
Denizciler “Poyrazın doğduğu yer Novoroski’dir” derler. Çünkü bölgede kış aylarında oldukça etkili bir yüksek basınç merkezi oluşur. (1030 mb geçen yüksekler etkili yüksek basınç olarak isimlendirilir) O nedenle de batıda rüzgâr kuvvetlenir.
 
Yaz aylarında özellikle Batı Karadeniz ve Marmara’da esen ve hızı 4-5 kuvveti geçemeyen poyraz bölgeye az da olsa serinlik verir. Onun oluşum sebebi, Kafkaslar üzerine yerleşen tropikal karasal hava kütlesinin bölgede serinleyerek oluşturduğu yüksek basınç ile batıdaki alçak basınç arasındaki basınç farkıdır.
Alçak ve yüksek basınç merkezleri arasındaki basınç farkı, 10 mb’dan fazla ise basınç gradyen kuvvetinin büyümesi nedeniyle alçak basınca yaklaştıkca rüzgâr kuvvetlenecektir.
O nedenle seyirde yüksek ve alçak basınç arasındaki basınç farkı ile sistemin hangi bölgesinde bulunduğunuz önemlidir.
Poyraz soğuk ve kuru olduğu için genellikle yağış bırakmaz. Karadeniz üzerinde yavaş hareket ederse kazandığı nem ile hafif yağış bırakabilir.
 
Kara üzerinden gelen rüzgârların kuzey yarı kürede sağa doğru 10-15 derece sapmasının yanında kıyı şekillerinin önemi ve özellikle kıyı yükseltisinin 9 katı mesafede rüzgâr üstü sahasının oluşacağı unutulmamalıdır.
 
Tekrar buluşuncaya kadar iyi seyirler diliyorum...
 
Etiketler :
 
           
 
SİTEDE ARA
               
Naviga Yayınları
 
 
 
HAVA DURUMU
 
 
 
 
 
FIRTINA TAKVİMİ

06 Kasım Kuş Geçimi

07 Kasım Kasım Fırtınası

12 Kasım Lodos

16 Kasım Koç Katımı (3 gün)

23 Kasım Güney Rüzgârları

28 Kasım Ülker Dönümü

TAKVİM
18
KASIM
BAYK Güz Trofesi III. Ayak
Yer:Bodrum
Tarih:18 Kasım-19 Kasım
18
KASIM
Heybeliada 1773 Kupası
Yer:İstanbul
Tarih:18 Kasım
 
 
NAVİGA ÜYELİK
okuyucu@navigamagazin.com Adres: Kalamış Fener Cad. İskele Sok. (Gamze Sok.) No: 2 Kalamış 34025 Kadıköy-İ
NAVİGA E-BÜLTEN
 
Tasarım & Kodlama: Tekklik Bulut ve Internet Hizmetleri